Dary lasu
Rośliny składają się z czterech jadalnych elementów. Są to:
* korzenie
* liście
* łodygi
* owoce i orzechy
Korzenie potrzebują raczej mycia niż obierania. Jesienią są większe i zazwyczaj twardsze, podczas gdy wiosną są mniejsze, ale słodkie i delikatne. Młode korzenie wystarczy wrzucić do osolonego wrzątku i gotować ok. 10 min. natomiast starsze należy pociąć na kawałki i gotować do miękkości. Jeśli po godzinie są nadal twarde - zrezygnuj.
Liście lepiej jeść wtedy, gdy są młode. Powinno się je gotować jak szpinak, w małej ilości wody. 10 min. wystarczy na pełen garnek liści, które zresztą podczas gotowania znacznie zmniejszają objętość. Duże i twarde należy porwać na mniejsze kawałki.
Akacja
z białych aromatycznych kwiatów przyrządza się doskonałe placuszki. Do 2 jajek dodaje się tyle mąki, wody, soli i cukru, rozbijając widelcem, aby powstało ciasto nieco tylko gęściejsze od naleśnikowego. W tym cieście macza się grona kwiatowe, trzymając za ogonek, i razem z ciastem układa na patelni na rozgrzanym tłuszczu. Obsmaża się z obu stron, podaje się posypane cukrem pudrem.
Babka
Po ugotowaniu może być podawana jako jarzyna, ale ma kwaśny smak, zwłaszcza mniejsze rośliny. Sałatka wiosenna: mieszankę liści babki, mięty, pokrzywy i mniszka doprawia się śmietaną, kefirem, majonezem lub sosem francuskim (patrz: mniszek lekarski)
Buk
zebrane wiosną liście można jeść jako surówkę. Mają smak podobny do kapusty. Jego owoce (trókanciaste orzeszki) zwane bukwią po uprażeniu są jadalne.
Chłodnik owocowy
40 dag czarnych jagód, 30 dag poziomek lub 50 dag truskawek, ok. 20 dag cukru razem wymieszać. Dodać 7 szklanek kwaśnego mleka, ew. paczkę cukru waniliowego oraz 2/3 szklanki śmietany.
Czarny bez
tylko w pełni dojrzałe jagody można jeść na surowo lub gotowane. Kwiaty jada się podobnie jak kwiaty akacji. Liście nadają się do jedzenia, ale nie mają wartości odżywczej i są mało smaczne. Zupa z owoców czarnego bzu: Na 3-4 osoby potrzeba 4-5 baldachów z owocami. Opłukane owoce włożyć do małej ilości wrzącej wody. Gdy popękają, przetrzeć przez sito. Dolać tyle wody, aby było po pół litra na osobę, dodać cukru do smaku i zagotować. Dodać do zupy obrane i pokrojone w ćwiartki 3-4 gruszki. Ewentualnie dosłodzić i raz zagotować z łyżką mąki ziemniaczanej, rozmieszanej w paru łyżkach zimnej wody. Po ostygnięciu można doprawić śmietaną. Podawać na gorąco lub zimno, najlepiej z grzankami lub kluseczkami. Kisiel: 2 szklanki świeżych owoców zalać 2 szklankami wrzącej wody, zagotować, przetrzeć. Do przecieru dodać tyle wody, aby otrzymać 3 szklanki płynu. Dodać cukru do smaku (ok. 1/3 szklanki). „Czubatą” łyżkę mąki ziemniaczanej zmieszać z niewielką ilością wody, wlać do gorącego soku mieszając, raz zagotować, odstawić. Pyszny z bitą śmietaną.
Jeżyna
z młodych delikatnych pędów uzyskasz smaczne danie po dziesięciominutowym gotowaniu. Aby otrzymać substytut herbaty zalej świeże lub suszone liście (w zimie: suche pędy) wrzątkiem.
Kora
wewnętrzna warstwa kory brzozy, sosny i wierzby jest jadalna.
Lipa
liście z odrobiną masła i soku z cytryny nadają się na kanapki. Można je jeść na surowo, gdy zaczynają spadać z drzew. W czerwcu i lipcu należy zbierać w pełni rozkwitłe kwiaty. Po ususzeniu można przyrządzić z nich herbatkę: 8 łyżek kwiatu lipy zalać 2 szklankami letniej wody i gotować ok. 20 min. Potem odcedzić. (doskonała przeciw zimowym przeziębieniom)
Łopian
liście łopianu można gotować, a po ostudzeniu otrzymuje się z nich orzeźwiący napój. Korzenie, mające nieco orzechowy posmak, można gotować lub piec na ogniu. Łodygę przed przyrządzeniem należy obrać ze skórki podobnie jak rabarbar. Starsze liście można dodawać do gulaszu.
Mięta
Wystarczy potrzeć w palcach listek mięty, a charakterystyczny zapach od razu zdradza roślinę. Sos miętowy angielski: Do sproszkowanej suszonej mięty dodać tyle soku z cytryny i wody (krople!), aby powstała dość gęsta papka. Dobrze wymieszać i gotowe. Podaje się go do potraw mięsnych. Posiekaną świeżą miętę, lub sproszkowaną, suszoną dodaję się także do sałatek warzywnych i owocowych, do groszku, marchewki, kapusty. Używa się jej także do dekoracji różnych potraw. Herbatka z mięty doskonale gasi pragnienie.
Mniszek lekarski
korzenie można wykorzystywać jako jarzynę, pokrojone na cienkie plasterki, ugotowane i jedzone jak kapusta, albo podduszone przed ugotowaniem w małej ilości osolonej wody. Należy gotować je tak długo, aż większość wody wyparuje. Liście podaje się jako dodatek do potraw np. z sosem francuskim: 3 łyżki oleju utrzeć z 2 łyżkami wody, sokiem z cytryny, ząbkiem czosnku i szczyptą cukru.
Pokrzywa zwyczajna
Zrywa się najpóźniej do początku czerwca - później może powodować biegunkę. Z liści można przyrządzić herbatkę lub traktować jak jarzynę. Należy je wówczas gotować ok. 15 min. w małej ilości wody pod przykryciem. Następnie trzeba odsączyć wodę, dodać masła i przypraw albo pokrojonej cebuli i trzymać na małym ogniu przez dalsze 5 min. ciągle mieszając. Można je też usmażyć z masłem i cebulą, a także przyrządzić z nich zupy.
Sosna
Nasiona i młode szyszki są jadalne. Nasiona jedz na surowo, szyszki ugotuj.
Szczaw
Chłodnik szczawiowy: 20 dag liści szczawiu i szpinaku włożyć do 1.5 szklanki wrzącej, osolonej wody. Ugotować, ostudzić, zmiksować. Przecier wymieszać ze szklanką jogurtu i 4 łyżkami koperku. Przyprawić solą. Zupa szczawiowa: szczaw ugotuj, przetrzyj przez sito do gotującej się wody (lub wywaru z innych warzyw), zapraw śmietaną z mąką, dodaj jajko ugotowane na twardo.
Truskawki
Zupa truskawkowa: Płaską łyżkę (1.5 dag) mąki ziemniaczanej rozmieszać z kilkoma łyżkami wody lub mleka. Dodać do 1 litra zagotowanego mleka, doprowadzić do wrzenia, pamiętając o mieszaniu. Połączyć z przetartymi, surowymi truskawkami, osłodzić do smaku. Można nie dosładzać, jeśli do zupy doda się 1-2 żółtka utarte z cukrem na biało. Tak samo przygotowuje się inne zupy owocowe. Podaje się z makaronem lub grzankami.
Rośliny składają się z czterech jadalnych elementów. Są to:
* korzenie
* liście
* łodygi
* owoce i orzechy
Korzenie potrzebują raczej mycia niż obierania. Jesienią są większe i zazwyczaj twardsze, podczas gdy wiosną są mniejsze, ale słodkie i delikatne. Młode korzenie wystarczy wrzucić do osolonego wrzątku i gotować ok. 10 min. natomiast starsze należy pociąć na kawałki i gotować do miękkości. Jeśli po godzinie są nadal twarde - zrezygnuj.
Liście lepiej jeść wtedy, gdy są młode. Powinno się je gotować jak szpinak, w małej ilości wody. 10 min. wystarczy na pełen garnek liści, które zresztą podczas gotowania znacznie zmniejszają objętość. Duże i twarde należy porwać na mniejsze kawałki.
Akacja
z białych aromatycznych kwiatów przyrządza się doskonałe placuszki. Do 2 jajek dodaje się tyle mąki, wody, soli i cukru, rozbijając widelcem, aby powstało ciasto nieco tylko gęściejsze od naleśnikowego. W tym cieście macza się grona kwiatowe, trzymając za ogonek, i razem z ciastem układa na patelni na rozgrzanym tłuszczu. Obsmaża się z obu stron, podaje się posypane cukrem pudrem.
Babka
Po ugotowaniu może być podawana jako jarzyna, ale ma kwaśny smak, zwłaszcza mniejsze rośliny. Sałatka wiosenna: mieszankę liści babki, mięty, pokrzywy i mniszka doprawia się śmietaną, kefirem, majonezem lub sosem francuskim (patrz: mniszek lekarski)
Buk
zebrane wiosną liście można jeść jako surówkę. Mają smak podobny do kapusty. Jego owoce (trókanciaste orzeszki) zwane bukwią po uprażeniu są jadalne.
Chłodnik owocowy
40 dag czarnych jagód, 30 dag poziomek lub 50 dag truskawek, ok. 20 dag cukru razem wymieszać. Dodać 7 szklanek kwaśnego mleka, ew. paczkę cukru waniliowego oraz 2/3 szklanki śmietany.
Czarny bez
tylko w pełni dojrzałe jagody można jeść na surowo lub gotowane. Kwiaty jada się podobnie jak kwiaty akacji. Liście nadają się do jedzenia, ale nie mają wartości odżywczej i są mało smaczne. Zupa z owoców czarnego bzu: Na 3-4 osoby potrzeba 4-5 baldachów z owocami. Opłukane owoce włożyć do małej ilości wrzącej wody. Gdy popękają, przetrzeć przez sito. Dolać tyle wody, aby było po pół litra na osobę, dodać cukru do smaku i zagotować. Dodać do zupy obrane i pokrojone w ćwiartki 3-4 gruszki. Ewentualnie dosłodzić i raz zagotować z łyżką mąki ziemniaczanej, rozmieszanej w paru łyżkach zimnej wody. Po ostygnięciu można doprawić śmietaną. Podawać na gorąco lub zimno, najlepiej z grzankami lub kluseczkami. Kisiel: 2 szklanki świeżych owoców zalać 2 szklankami wrzącej wody, zagotować, przetrzeć. Do przecieru dodać tyle wody, aby otrzymać 3 szklanki płynu. Dodać cukru do smaku (ok. 1/3 szklanki). „Czubatą” łyżkę mąki ziemniaczanej zmieszać z niewielką ilością wody, wlać do gorącego soku mieszając, raz zagotować, odstawić. Pyszny z bitą śmietaną.
Jeżyna
z młodych delikatnych pędów uzyskasz smaczne danie po dziesięciominutowym gotowaniu. Aby otrzymać substytut herbaty zalej świeże lub suszone liście (w zimie: suche pędy) wrzątkiem.
Kora
wewnętrzna warstwa kory brzozy, sosny i wierzby jest jadalna.
Lipa
liście z odrobiną masła i soku z cytryny nadają się na kanapki. Można je jeść na surowo, gdy zaczynają spadać z drzew. W czerwcu i lipcu należy zbierać w pełni rozkwitłe kwiaty. Po ususzeniu można przyrządzić z nich herbatkę: 8 łyżek kwiatu lipy zalać 2 szklankami letniej wody i gotować ok. 20 min. Potem odcedzić. (doskonała przeciw zimowym przeziębieniom)
Łopian
liście łopianu można gotować, a po ostudzeniu otrzymuje się z nich orzeźwiący napój. Korzenie, mające nieco orzechowy posmak, można gotować lub piec na ogniu. Łodygę przed przyrządzeniem należy obrać ze skórki podobnie jak rabarbar. Starsze liście można dodawać do gulaszu.
Mięta
Wystarczy potrzeć w palcach listek mięty, a charakterystyczny zapach od razu zdradza roślinę. Sos miętowy angielski: Do sproszkowanej suszonej mięty dodać tyle soku z cytryny i wody (krople!), aby powstała dość gęsta papka. Dobrze wymieszać i gotowe. Podaje się go do potraw mięsnych. Posiekaną świeżą miętę, lub sproszkowaną, suszoną dodaję się także do sałatek warzywnych i owocowych, do groszku, marchewki, kapusty. Używa się jej także do dekoracji różnych potraw. Herbatka z mięty doskonale gasi pragnienie.
Mniszek lekarski
korzenie można wykorzystywać jako jarzynę, pokrojone na cienkie plasterki, ugotowane i jedzone jak kapusta, albo podduszone przed ugotowaniem w małej ilości osolonej wody. Należy gotować je tak długo, aż większość wody wyparuje. Liście podaje się jako dodatek do potraw np. z sosem francuskim: 3 łyżki oleju utrzeć z 2 łyżkami wody, sokiem z cytryny, ząbkiem czosnku i szczyptą cukru.
Pokrzywa zwyczajna
Zrywa się najpóźniej do początku czerwca - później może powodować biegunkę. Z liści można przyrządzić herbatkę lub traktować jak jarzynę. Należy je wówczas gotować ok. 15 min. w małej ilości wody pod przykryciem. Następnie trzeba odsączyć wodę, dodać masła i przypraw albo pokrojonej cebuli i trzymać na małym ogniu przez dalsze 5 min. ciągle mieszając. Można je też usmażyć z masłem i cebulą, a także przyrządzić z nich zupy.
Sosna
Nasiona i młode szyszki są jadalne. Nasiona jedz na surowo, szyszki ugotuj.
Szczaw
Chłodnik szczawiowy: 20 dag liści szczawiu i szpinaku włożyć do 1.5 szklanki wrzącej, osolonej wody. Ugotować, ostudzić, zmiksować. Przecier wymieszać ze szklanką jogurtu i 4 łyżkami koperku. Przyprawić solą. Zupa szczawiowa: szczaw ugotuj, przetrzyj przez sito do gotującej się wody (lub wywaru z innych warzyw), zapraw śmietaną z mąką, dodaj jajko ugotowane na twardo.
Truskawki
Zupa truskawkowa: Płaską łyżkę (1.5 dag) mąki ziemniaczanej rozmieszać z kilkoma łyżkami wody lub mleka. Dodać do 1 litra zagotowanego mleka, doprowadzić do wrzenia, pamiętając o mieszaniu. Połączyć z przetartymi, surowymi truskawkami, osłodzić do smaku. Można nie dosładzać, jeśli do zupy doda się 1-2 żółtka utarte z cukrem na biało. Tak samo przygotowuje się inne zupy owocowe. Podaje się z makaronem lub grzankami.